भाग 6 हिन्दी से छत्तीसगढ़ी शब्दकोश
गररेता
गरकट्टा
स्वाभिमानरहित (वि. ) गरोरमा।
स्वाभिमान रहिता(वि. ) गरोरमी।
वारि (ना. ) पानी।
पानी (ना. ) पानी।
नीर (ना. ) पानी।
सलिल (ना. ) पानी।
तोय (ना. ) पानी।
उदक (ना. ) पानी।
अंबु (ना. ) पानी।
पय (ना. ) पानी।
अमृत (ना. ) पानी, अमृत, अमरित।
मेघपुष्प (ना. ) पानी, बादरफूल।
नदी (स्त्री. ) नदिया।
सरिता(स्त्री. ) नदिया।
तटिनी(स्त्री. ) नदिया।
तरंगिणी(स्त्री. ) नदिया।
निर्झरिणी(स्त्री. )डोंगर नदिया।
आपगा(स्त्री. ) नदिया।
निम्नगामिनी(स्त्री. ) नदिया।
कूलंकषा(स्त्री. ) नदिया।
पवन (पु. ) पवन-पुरवैया, पुरवा, बयार, हवा।
वायु (पु. ) पवन-पुरवैया, पुरवा, बयार, हवा।
समीर(पु. ) पवन-पुरवैया, पुरवा, बयार, हवा।
हवा(पु. ) पवन-पुरवैया, पुरवा, बयार, हवा।
अनिल(पु. ) पवन-पुरवैया, पुरवा, बयार, हवा।
अलगाव(क्रि. ) अलग-बिलग।
विभाजित विखंडित (वि. ) बाँटे-खोंटे, भँगियाय, खँड़े.,अलग-बिलग।
विच्छेद (क्रि. ) बाँटई, भँगियई, खँड़ई, अलग-बिलग।
विखंडित (वि. ) बाँटे-खोंटे, भँगियाय, खँड़े.,अलग-बिलग।
असंयुक्त(वि. ) असाँझर, अलग-बिलग।
उग्र()
क्रोधी() रिसहा, रिसहिन, आगीबैताल, अगियाबैताल, रखमखहा, रखमखही ।
क्रोधित (वि. बगियाय।)
क्रोध (पु. ) रीस, रखमखी ।
गुस्सा (पु. ) रीस, रखमखी ।
रोष (पु. ) रीस, रखमखी ।
आक्रोश (पु. ) रीस, रखमखी ।
प्रकोप (पु. ) रीस, रखमखी ।
भर्त्सना (क्रि. ) निंदा, भसेड़ई, मूड़ा पुरोवई, खखेड़ई ।
निंदा (क्रि. ) निंदा, भसेड़ई, मूड़ा पुरोवई, खखेड़ई ।
नफरत () घिन।
घृणा(स्त्री. )घिन घिन, घिनासी, भिरगासी ।
घृणास्पद (स्त्री. ) घिनघिन अकन।
घृणाजनक (स्त्री. ) घिनघिनबियऊ ।
कुत्सा(स्त्री. )घिन घिन, घिनासी, भिरगासी ।
विराग (पु. ) उचाट,बैराग।
बैरागी(पु.)
विरह (पु. ) बिरहा, बियोग।
विरहिन(स्त्री. ) बिरहिन।
विमुख (वि.) उल्टा।
शराबी(वि.)मंदू, मंदहा, मंदवहा, मंदवही।
महुआमदिरा(ना. )मंदमउहा।
शराब(ना. )मंद ।
शराबी(वि. )मंदपिया, मंदपियैया।
मद्यप (वि. )मंदपिया, मंदपियैया।
रक्तपायी(वि. )रकतपियैया, खूनपियैया।
मद्य व्यापारी(वि.)मंदबेचैया ।
मद्यनिर्माण(क्रि. )मंद उतारई ।
मद्यमस्त(वि. )मंदमाते।
मद्यविक्रय(क्रि. )मंदबेचरी ।
कर्कशवक्ता(वि. )हुरसहा, हुरसही।
कर्कश(वि.) करकरही, करकरहा।
भारी-भरकम (वि. ) अभियावन, भभिच्छन।
निर्धन (वि. )झुर्रूपुर्रू, लंगटा, लंगटी, कंगला, कंगली, नंगरा, नंगरी।
आत्मप्रसंशक(वि. )उदरबुचका, उदरबुचकी, सेखनिन, टेसनिन, , सेखिया, टेसिया।
कपटी(वि. )खटकायर, खोड़िल, छल कपट करैया।
घमंडी(वि. )खैंटहा, खैंटहिन, घमंडी, घमंडिन, गरबी, गरबैता, गरबैतिन।
अहंकारी (वि. )खैंटहा, खैंटहिन, घमंडी, घमंडिन, गरबी, गरबैता, गरबैतिन।
अविश्वसनीय (वि.) बिन बेलाबिचार, अनभरोसिल।
टेढ़ा(वि. )टेड़गा, कुबरा।
पौरुषविहीन(वि. )मेड़वा,मेहला ।
काजू फल (ना. )भेलवा फर।
काजू(ना. )काजूभेलवा।
घुमक्कड़(वि. )छेलरिया ।
जेब(ना. )खीसा, थैली, अंटी।
जेब खर्च(ना. )खीसाखरचा ।
विषहीन(वि.)निरबिखहा।
चन्द्रमणि(वि. )चंदामनि,चन्दरमनि ।
चन्द्रकिरीट(वि. )चन्दामटुक, चन्द्रमुकुट।
चन्द्रमुख(वि. )चन्दरमुख ।
चन्द्रवदनी(वि. )चन्दरबदनी ।
दसमुखी(वि.) दसमुड़िया, रावण।
दसानन(वि. )दसमुड़िय, रावन।
रावण(ना. ) रावन।
चौक(पु. )चँउक, चौरद्दा।
चौराहा(पु. )चौरद्दा, चँउक, चौरस्ता।
झगड़ालू(वि. )हुर्रहा, हुर्रही।
योद्धा (वि. )हुरबोलैया ।
निर्लज्ज (वि. )बिन लाज सरम।
चालू(वि. ) खड़बाज, फड़बाज।
जुआरी(वि. ) फड़बाज।
डंडा(ना.) ठेंगरा, लकड़ी-ठेंगा, मोठ डंडा।
सज्जन (वि.)सरु, सज्जन, सरल, गाय के असन सिधवा।
लालच(पु. )ललई ।
हिलाना(क्रि. ) हलई।
दूर-दूर(वि.) छट्टा छट्टा, दुरिहा-दुरिहा, दुरिहाय।
हड्डी(ना.)हाड़ा-गोड़ा, हाड़ा ।
मृतक अस्थि, असफूल ।
दूर (वि.)छट्टा, दुरिहा।
छट्टा-छट्टा (वि.)दूर-दूर, दुरिहा-दुरिहा ।
पास-पास(वि.) लकठा-लकठा, तीर-तीर ।
पास(वि.) लकठा, तीर, लगझेवर ।
बट्टा(वि.)बट्ठा, दाग ।
नड्डा(ना. )नड्डा ।
भड़ुवा (वि. )भड्डू, भड़वा ।
भड़कीला(वि.) तड़क-भड़क, रिंगीचिंगी ।
अड्डा (ना.)अड्डा,ठीहा,ठउर-ठीहा।
हिलना-डुलना(क्रि. )हलरहैया,हालई डोलई ।
सबक सिखाना(मुहा.)झाड़ई, सिखौना देवई, मजा बतई ।
निर्जन(वि. )झिमझाम, सिमसाम, सुन्ना, बिनमनखे ।
झनझनाहट(. )किनकिन किनकिन ।
उत्पाती(. )उदबास ।
स्वेच्छाचारी(वि. )अधुमत ।
छीछालेदर(. )छीछीलेदर, अद्दर करई ।
आडम्बर(पु. )ढमढम, ढकोसला, देखावा।
ढकोसला (पु. )ढमढम, ढकोसला, देखावा।
खतरनाक(वि. )खँझर, झगरहा, झगरहिन, रोबदनिहा, रोबदनहिन।
झगड़ालू (वि. )खँझर, झगरहा, झगरहिन, रोबदनिहा, रोबदनहिन।
आडम्बरकारी (वि. )ढमढमकरैया, ढकोसलाकरैया, देखावाकरैया।
आडम्बरहीन(वि. ) बिन ढमढम, बिन देखावा।
हामी(. )खँधई, स्वीकार करई ।
शोभामोहन श्रीवास्तव (शोभा शर्मा या शुभ चंद्र सूर्या), पति ;- कवि मोहन श्रीवास्तव, प्रपौत्री ;-छतीसगढ़ के प्रसिद्द स्वतंत्रता संग्राम सेनानी व् कवि पंडित सुन्दर लाल शर्मा, शैक्षणिक योग्यता ;- स्नाकोत्तर भाषा विज्ञानं , ३)ऋग्वेद प्रथम मंडल , पंचम मंडल का संस्कृत मन्त्र छत्तीसगढ़ी में छंदमय भाष्य हिंदी भावार्थ सहित (प्रकाशनाधीन ), लगभग १० पुस्तकों में कुछ प्रकाशित और कुछ प्रकाशनाधीन
Subscribe to:
Post Comments (Atom)
संस्कृत राम स्तुति
शुद्ध संशोधित रचना-राम-स्तुतिः" ` लोभो नास्ति मोहो नास्ति, शोको नास्ति कामः। अपमानस्य चिन्ता, न पश्यति च दक्षिणं न वामम्॥ रात्रिंदि...
-
गौरी गौरा गीत जागौ जागौ गौरी गौरा, जगमग जगमग रात हो। जागौ जागौ गौरी गौरा, रिगबिग करसा हाथ हो। जागौ जागौ गौरी गौरा, आज देवारी के रात हो। ...
-
सैनिक के गोसइन के बिरहा पिंउरी धोवाये गवन कराये चलदेस तभो हें हस लगथे, निकले होबे छोड़त मन। पिंउरी धोवाये गवन कराये, रूप झुलत उही नैन सजन...
-
बइठे तरिया पार भवानी २/कर सजवन सिंगार भवानी । १/ कर सजवन सिंगार भवानी । बइठे तरिया पार भवानी ।। मुण्ड माल गर डार भवानी। सजे तोर दरबार भवान...
No comments:
Post a Comment