भाग 5 हिन्दी से छत्तीसगढ़ी शब्दकोश
जल्दी (वि. ) साँय-साँय, झटपट, झटकुन, झपझप, तड़फड़, तुरते-ताही।
द्रुतगति (वि. ) साँय-साँय, झटपट, झटकुन, झपझप, तड़फड़, तुरते-ताही ।
तेज (वि. ) साँय-साँय, झटपट, झटकुन, झपझप।
तीव्रगति(वि. ) साँय-साँय, झटपट, झटकुन, झपझप, तड़फड़, तुरते-ताही।
फटाफट (वि. ) साँय-साँय, झटपट, झटकुन, झपझप, तड़फड़, तुरते-ताही।
तुरंत (वि. ) साँय-साँय, झटपट, झटकुन, झपझप, तड़फड़, तुरते-ताही।
त्वरितगति (वि. ) साँय-साँय, झटपट, झटकुन, झपझप, तड़फड़, तुरते-ताही, झपाझप।
शीघ्रता साँय-साँय, झटपट, झटकुन, झपझप, तड़फड़, तुरते-ताही, झपाझप।
शीघ्रतर साँय-साँय, झटपट, झटकुन, झपझप, तड़फड़, तुरते-ताही, झपाझप।
शीघ्रतम साँय-साँय, झटपट, झटकुन, झपझप, तड़फड़, तुरते-ताही, झपाझप।
अनोखा
असाधारण (वि. ) अदूसर, अदूसरा, नोखिया, लोक्खन के, अतुल्य, बेजोड़ ।
अप्रतिम (वि. ) अदूसर, अदूसरा, नोखिया, लोक्खन के, अतुल्य, बेजोड़ ।
अद्वितीय ( वि. ) अदूसर, अदूसरा, नोखिया, लोक्खन के, अतुल्य, बेजोड़ ।
अतुलनीय वि. ) अदूसर, अदूसरा, नोखिया, लोक्खन के, अतुल्य, बेजोड़ ।
निरुपम ( वि. ) अदूसर, अदूसरा, नोखिया, लोक्खन के, अतुल्य, बेजोड़ ।
अद्भुत (वि. ) अदूसर, अदूसरा, नोखिया, लोक्खन के, अतुल्य, बेजोड़ ।
सुंदर (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
ललित (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
कलित (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
रुचिर( वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
प्यारा (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
चारु (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
आकर्षक (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
सौन्दर्ययुक्त (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
मंजुल (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
रम्य (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
सुंदरता (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
खूबसूरत (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
सुहावना (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
सुभग (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
सुरूप (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
मनोहर (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
रमणीक (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
चित्ताकर्षक (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
सुभग (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
कमनीय (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
ललाम (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
सुरम्य (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
शोभायमान (वि. )सुघर, सुघ्घर, सुंदर, सुहावन, लोभलोभावन।
दुबला-पतला(. )खल्पटहा, खल्पटही, लिड़िंग-लाड़ंग, झिंकी-बाती, हड़हा, हड़ही।
मोटाताजा() गोदल्ला, गोदल्ली ।
अपने पास(वि. )अपन-मेर ।
कड़ा(. )चुरुवा, चूड़ा ।
चूड़ा (. )चुरुवा, चूड़ा ।
बात(. )बतिया ।
भित्ति(. )भितिया कोठ ।
दीवार (. )भितिया कोठ ।
भूमि आदि(. )भुँइया भारा ।
रस्सी आदि(. )डोरी-डाँवा ।
वस्तु(. )मालबसुत, जिनिस।
भोजन-अन्न(. )जेंवन-पानी ।
कर्णमल(ना. ) कनघउवा, कानमइल।
नासामल(ना. ) रेमट, छेछन, नाकमइल।
नेत्रमल (ना. ) चिपरा, आँखीमइल।
मुखमल(ना. ) फूँसी, मुँहमइल ।
केशमल (ना. ) रुसी, चुन्दीमइल।
शरीरमल(ना. ) देहमइल।
कामचोर(वि. )कल्टहा, बूता देख के भगैया ।
उद्दंडगाय(वि. )हरही-गैया ।
उद्दंडबैल(वि. ) हरहा-बइला ।
उद्दंडबछड़ा(वि. ) हरहा-बछवा ।
उद्दंडबछिया(वि.) हरही-बछिया।
व्यवस्थापक(वि.)जोखाधरैया ।
आना-कानी (स्त्री.)कुटुर-मुटुर ।
टालमटोल(स्त्री.)
अनसुनी() कनघटोरी, कनघटोर।
लज्जावश(वि.) लाजे-काने ।
हड़बड़ी (वि.) हाँफासूसी ।
लेटना(वि. )ढलगई, ढोलगई ।
फैलाना(वि. ) पसारई।
मनमुटाव (वि.) मनमोटाव।
लुढ़कना(वि. ) गिरई, ढोलंगई, उन्डई ।
बार बार एक बात बोलना। (वि. ) पचारई, तिखारई।
बात सुनाना (मुहा. ) पच्चर देवई ।
अनामय (वि.)अखोंटहा, निर्दोष, दगदग ले, दग्ग ले।
कानाफूसी(स्त्री.) फुसुर फुसुर गोठियई ।
आगजनी(स्त्री. ) आगी लगई।
कृतज्ञ(वि. )गुनमानैया।
कृतघ्न (वि. ) गुनहगरा, गुनहगरी।
कृतज्ञता () गुन मानई।
ज्ञापन(पु. ) जतई, बतई ।
अवगत (वि. ) जाने।
अवगत कराना() जनवई ।
गुस्सा(पु. ) जरब, रीस, खिसियई ।
लोप(पु. ) नाश, क्षय।
नाश(पु. ) नास, बेंदराबिनास. नाव बुतई।
सर्वनाश (पु. ) सनकलप।
गधा(ना. ) गदहा, धूसर।
यदाकदा(क्रि. वि. ) कभू कभू।
कभी-कभी(क्रि. वि. ) कभू कभू।
कब(क्रि. वि. ) कब, कोन बेरा।
कदा(क्रि. वि. ) कब, कोन बेरा।
किधर(क्रि. वि. ) कोन डहर, कोन कोती, कती, केती, कोन मूड़ा ।
कहाँ क्रि. वि. ) कोन डहर, कोन कोती, कती, केती, कोन मूड़ा ।
जिधर (क्रि. वि. ) जेन कोती, जेन डहर, जेती, जेन मूड़ा।
उधर (क्रि. वि. ) वोती, वो कोती, वो डहर, वो मूड़ा।
इधर(क्रि. वि. ) येती, ये कोती, ये डहय, ये मूड़ा।
कोप (पु. ) जरब, रीस, खिसियई ।
क्रोध(पु. ) जरब, रीस, खिसियई ।
इधर-उधर(क्रि. वि. ) येती-वोती ।
बहानेबाजी () ढ़ेगाचाली, बाहना बनई ।
बहाना() बाहना।
नानुकर() बाहना बनई, ढ़ेगाचाली, कुटुर-मुटुर।
दुर्बल(वि. )कठखोलवा, कठखोलवी, दुब्बर-पातर, लिड़िंग-लाड़ंग।
दुबला(वि. ) कठखोलवा, कठखोलवी, दुब्बर-पातर, लिड़िंग-लाड़ंग।
दुबला-पतला(वि. ) कठखोलवा, कठखोलवी, दुब्बर-पातर, लिड़िंग-लाड़ंग।
कमजोर (वि. ) असक, कठखोलवा, कठखोलवी, दुब्बर-पातर, लिड़िंग-लाड़ंग।
अशक्त (वि. ) अपंगहा, असक।
कृशकाय (वि. ) असक, कठखोलवा, कठखोलवी, दुब्बर-पातर, लिड़िंग-लाड़ंग।
हतबल (वि. ) अपंगहा, असक, कठखोलवा, कठखोलवी, दुब्बर-पातर, लिड़िंग-लाड़ंग।
अपुष्ट (वि. ) अपंगहा, अपोट्ठ, असक, कठखोलवा, कठखोलवी, दुब्बर-पातर, लिड़िंग-लाड़ंग।
शक्तिहीन (वि. ) अपंगहा, अपोट्ठ, असक, कठखोलवा, कठखोलवी, दुब्बर-पातर, लिड़िंग-लाड़ंग।
बलहीन( वि. ) अपंगहा, अपोट्ठ, असक, कठखोलवा, कठखोलवी, दुब्बर-पातर, लिड़िंग-लाड़ंग।
अक्षम (वि. ) अपंगहा, अपोट्ठ, असक, कठखोलवा, कठखोलवी, दुब्बर-पातर, लिड़िंग-लाड़ंग, लिड़लिड़हा, लिल्हर।
पंगु(वि. ) अपंगहा, असक, बिनसक, लिल्हर।
अपुष्ट (वि. ) अपोट्ठ, असक, लिल्हर।
सामर्थ्यवान () समरथ, सकवाला, पोट्ठ।
हानि (विं) घाटा, नराव, खइत्ता, नकसान।
क्षति (विं) घाटा, नराव, खइत्ता, नकसान।
नुकसान (विं) घाटा, नराव, खइत्ता, नकसान।
घटी (विं) घाटा, नराव, खइत्ता, नकसान।
ह्रास (विं) घाटा, नराव, खइत्ता, नकसान।
छीज (विं) खिरई, घटई, नराव, खइत्ता, नकसान होवई ।
खतरा(वि. ) खतरा, संकट।
संकट(वि. ) खतरा।
चंद्रमा (पु. ) चंदा, चन्दर।
विधु (पु. ) चंदा, चन्दर।
विधुबदनी(वि. ) चन्दरबदनी।
शशि (सत्री. ) चंदा, चन्दर।
राकेश (पु. ) चंदा, चन्दर ।
हिमांशु (पु. ) चंदा, चन्दर।
सुधांशु (पु. ) चंदा, चन्दर।
सुधाकर (पु. ) अमृतभंडार, अमृतकोष।
सुधाधर () अमृतधर।
सारंग (ना. ) चंदा, चन्दर।
निशाकर (ना. ) चंदा, चन्दर।
निशापति (ना. ) चंदा, चन्दर।
रजनीपति (ना. ) चंदा, चन्दर।
मृगांक (ना. ) चंदा, चन्दर।
कलानिधि (ना. ) चंदा, चन्दर, कलाजानू।
अन्यजाति(वि. ) कजुवा, देवार समाज ले बाहिर के मनखे ।
स्वजातीय (वि. ) कइचु, देवार समाज के मनखे।
जल (ना. ) पानी।
शुद्ध मन से(वि. ) हरहिन्छा।
अधिगम () गम न इ मिलना।
कंठ से निकलने वाला स्वर (क्रि. ) नरियई।
बीरा() लक्ष्य।
ठिकाना(ना. ) ठिहा।
प्रकृति(ना. ) जड़जग, जड़-संसार, भिन्नाजग, जिनिसहाजग।
शोभामोहन श्रीवास्तव (शोभा शर्मा या शुभ चंद्र सूर्या), पति ;- कवि मोहन श्रीवास्तव, प्रपौत्री ;-छतीसगढ़ के प्रसिद्द स्वतंत्रता संग्राम सेनानी व् कवि पंडित सुन्दर लाल शर्मा, शैक्षणिक योग्यता ;- स्नाकोत्तर भाषा विज्ञानं , ३)ऋग्वेद प्रथम मंडल , पंचम मंडल का संस्कृत मन्त्र छत्तीसगढ़ी में छंदमय भाष्य हिंदी भावार्थ सहित (प्रकाशनाधीन ), लगभग १० पुस्तकों में कुछ प्रकाशित और कुछ प्रकाशनाधीन
Subscribe to:
Post Comments (Atom)
संस्कृत राम स्तुति
शुद्ध संशोधित रचना-राम-स्तुतिः" ` लोभो नास्ति मोहो नास्ति, शोको नास्ति कामः। अपमानस्य चिन्ता, न पश्यति च दक्षिणं न वामम्॥ रात्रिंदि...
-
गौरी गौरा गीत जागौ जागौ गौरी गौरा, जगमग जगमग रात हो। जागौ जागौ गौरी गौरा, रिगबिग करसा हाथ हो। जागौ जागौ गौरी गौरा, आज देवारी के रात हो। ...
-
सैनिक के गोसइन के बिरहा पिंउरी धोवाये गवन कराये चलदेस तभो हें हस लगथे, निकले होबे छोड़त मन। पिंउरी धोवाये गवन कराये, रूप झुलत उही नैन सजन...
-
बइठे तरिया पार भवानी २/कर सजवन सिंगार भवानी । १/ कर सजवन सिंगार भवानी । बइठे तरिया पार भवानी ।। मुण्ड माल गर डार भवानी। सजे तोर दरबार भवान...
No comments:
Post a Comment